Eskiden hacizli bir malın satışı sadece icra dairesinin inisiyatifindeydi ve genellikle malınız değerinin çok altında satılırdı. Ancak İcra ve İflas Kanunu’na eklenen 111/a maddesi ile artık malınızı kendiniz de satabilirsiniz.
Buna “Rızai Satış” veya “Borçluya Satış Yetkisi” denir. İşte bu süreci yönetmeniz için adım adım yapmanız gerekenler:
1. Adım: Kıymet Değerlemeyi Bekleyin veya İsteyin
Sürecin başlayabilmesi için malın değerinin (kıymet takdirinin) belirlenmiş olması şarttır.
- Kıymet takdiri yapılmışsa: Raporun size tebliğ edilmesini bekleyin.
- Yapılmamışsa: İcra dairesine giderek “Kıymet takdiri yapılmasını istiyorum” diyerek talepte bulunun.
2. Adım: 7 Gün İçinde Başvurun (Kritik!)
Kıymet takdiri raporu elinize ulaştığı (tebliğ edildiği) andan itibaren süreniz başlar.
- Ne Zaman?: Tebligatı aldığınız günden itibaren 7 gün içinde.
- Ne Yapılacak?: İcra dairesine bir dilekçe vererek “Malımı rızaen satmak için yetki istiyorum” demelisiniz.
Dikkat: Bu 7 günlük süreyi kaçırırsanız satış yetkisi alamazsınız.
3. Adım: Yetki Belgenizi Alın
Başvurunuzdan sonra icra müdürü, malın değerinin kesinleşmesini bekler. Değer kesinleşince size “Rızaen Satış Yetki Belgesi” verir.
- Bu belgeyi aldığınız an, devletin yapacağı zorla satış işlemleri durur.
- Belgeyi aldığınız günden itibaren alıcıyı bulup işlemi bitirmek için 15 gün süreniz vardır.
4. Adım: Fiyatı Doğru Belirleyin (%90 Kuralı)
Malınızı istediğiniz fiyata satabilirsiniz ancak devletin koyduğu bir alt sınır vardır. Satış bedeli şunları karşılamalıdır:
- Belirlenen değerin (muhammen bedel) en az %90’ı.
- Varsa o mal üzerindeki öncelikli borçlar (rüçhanlı alacaklar).
- O ana kadar yapılan dosya ve takip masrafları.
Örneğin malınızın değeri 2.000.000 TL olarak belirlendi. Müşteri, bunun %90’ı 1.800.000 TL ile masrafları -örneğin 20.000 TL toplamı 1.820.000 TL ödenmeli.
İpotek var ise durum değişir. İpotek/rehin sahibi, “x bedel veya rehin bedeli altına satılmasına muvafakat etmiyorum.” dediğinde bu miktar altına satış yapılamaz.
(Muhammen Bedel x %0.90) veya (Rüçhanlı Alacaklar + Masraflar). Hangi tutar büyükse asgari bedel odur.
5. Adım: Alıcı Parayı İcra Hesabına Yatırmalı
Alıcıyı buldunuz ve fiyatta anlaştınız. Alıcı parayı size elden veremez.
- Anlaşılan bedel, size verilen o 15 günlük süre dolmadan icra dairesinin banka hesabına yatırılmalıdır.
- Alıcının kimlik ve iletişim bilgileri icra dairesine bildirilmelidir.
6. Adım: Mahkeme Onayı ve Tapu Devri
Para yattıktan sonra icra müdürü dosyayı inceler ve İcra Mahkemesi’ne gönderir.
- Mahkeme en geç 10 gün içinde dosyayı inceler.
- Onaylanırsa: Malın mülkiyeti alıcıya geçer, tüm hacizler temizlenir ve mal teslim edilir.
- Reddedilirse: Alıcının yatırdığı para kendisine iade edilir.
Avantajı Nedir?
- KDV Yok: Bu satış türünde alıcı KDV ödemez, sadece damga vergisi ve harçlar ödenir.
- Daha Yüksek Gelir: İcra ihalesinde malınız %50 bedelle açılışa çıkarken, bu yöntemle en az %90 bedelle satarak borcunuzu daha rahat kapatabilirsiniz.
Not: Yargıtay kararlarına göre, bu yöntem “İpoteğin Paraya Çevrilmesi” (örneğin banka kredisiyle alınmış ve ipotekli evler) yoluyla yapılan takiplerde uygulanamamaktadır, sadece hacizli mallar için geçerlidir.
