İİK 121 Yetkisiyle Açılan Ortaklığın Giderilmesi Davasında, Elbirliği Mülkiyetinin Paylı Mülkiyete Çevrilmesi Davası Bekletici Mesele Yapılmalıdır

ÖNEMLİ İLKE ÖZETİ:

İcra ve İflas Kanunu madde 121 gereğince yetki almak suretiyle alacaklı tarafından açılan ortaklığın giderilmesi dava süresinde, maliklerden birisi tarafından elbirliği (iştirak halindeki) mülkiyetin müşterek (paylı) mülkiyete çevrilmesi için dava açılırsa; paylı mülkiyette borçlunun hissesinin doğrudan icra yoluyla satışı mümkün hale geleceğinden ve davayı sürdürmekte hukuki yarar kalmayabileceğinden, bu davanın HMK’nın 165. maddesi gereğince bekletici mesele yapılarak sonucunun beklenmesi gerekir.

T.C. YARGITAY 14. HUKUK DAİRESİ

• ESAS NO: 2014/15935
• KARAR NO: 2016/819
• KARAR TARİHİ: 25/01/2016
• DAVA TÜRÜ: Ortaklığın Giderilmesi (⚖️ İİK m. 121 Yetkisine Dayalı)

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

Y A R G I T A Y İ L Â M I

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 31.01.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 19.11.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

I. DAVA VE TALEPLER

Davacı alacaklı vekili; İİK'nın 121. maddesi gereğince icra mahkemesinden aldığı yetki belgesine dayanarak, davalı borçlunun murisinden intikal eden taşınmazdaki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece davanın kabulü ile borçlu davalının paydaş olduğu taşınmazdaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

III. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

5578 sayılı Kanunla değiştirilen 5403sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 8. maddesi gereğince bölünemez büyüklüktekitarım arazilerinin mirasa konu olmaları ve üzerlerinde her ne sebeple gerçekleşmiş olursa olsun birlikte mülkiyetin mevcut olması durumunda bu arazilerin ifraz edilemeyeceği, payların üçüncü şahıslara satılamayacağı, devredilemeyeceği hükmü mevcutken; 5403 sayılı Kanun'un 8. maddesinde 30.04.2014 tarihli ve 6537 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile yapılan değişiklikle "Tarım arazileri Bakanlıkça belirlenen büyüklüklerin altında ifraz edilemez, hisselendirilemez. Hazine taşınmazlarının satış işlemleri hariç olmak üzere pay ve paydaş adedi artırılamaz..." şeklinde düzenleme yapıldığından artık asgari tarımsal arazi büyüklüklerinin altındaki arazilerde de payın üçüncü şahıslara satışı ve devri mümkün hale gelmiştir.

Somut olaya gelince; dava İİK'nın 121. maddesi gereğince yetki belgesine dayanılarak açılmıştır. Davanın açıldığı tarihte dava konusu taşınmaz paylı mülkiyet rejimine tâbi de olsa alacaklının 5403 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri gereğince doğrudan pay satışı talebinde bulunamayacağından bu davayı açmakta hukuki yararı mevcut ise de, 5403 sayılı Kanun'un 8. maddesinde yapılan değişiklik sonucu artık alacaklının, borçlunun paylı mülkiyete konu hisselerini doğrudan haczettirerek icra takibi yoluyla satışı mümkün hale gelmiştir.

Dava konusu taşınmazın paylı maliklerinden davalının Sulh Hukuk Mahkemesi dosyasında iştirak halindeki (elbirliği) mülkiyetin müşterek (paylı) mülkiyete çevrilmesi için açmış olduğu davanın sonucunda taşınmazdaki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi halinde; alacaklı tarafından borçlunun hissesi doğrudan haczettirilerek icra dairesince bağımsız olarak satışı istenebileceğinden, ortaklığın giderilmesi davasının dinlenme olanağı kalmayacaktır.

Bu itibarla mahkemece, davalı tarafından açılan elbirliği mülkiyetinin müşterek mülkiyete çevrilmesi davasının HMK'nın 165. maddesi gereğince bekletici mesele yapılarak sonucunun beklenmesi gerekir. Mahkemece bu durum gözetilmeksizin doğrudan ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

IV. HÜKÜM

Açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 25.01.2016 gününde oy birliği ile karar verildi.